Internet vs. outernet: wie is de underdog?

Horrorverhaal en eyeopener in één: twee dagen geen spraak- en dataverkeer via mijn smartphone. Het idee niet overal te kunnen bellen, mailen, appen, twitteren, facebooken en foursquaren zorgde voor lichte paniek. Anderzijds bleek uit deze situatie nog maar eens hoe belangrijk het internet en social media in ons leven zijn. Zelfs de bakker doet aan crowdsourcing, en jongeren kunnen zich al helemaal geen wereld zonder mobiele telefoon of social media meer voorstellen. Is er überhaupt nog wel plaats voor een ‘outernet’ naast het ‘internet’?

In mijn vriendenkring heeft volgens mij 90% van de mensen een smartphone. Als je nog steeds sms’t in plaats van what’s appt, ben je óf hopeloos ouderwets óf een overtuigde, weloverwogen ‘anti’. Veel van mijn vrienden hebben een Twitteraccount, ongeveer de helft gebruikt die actief. En uiteraard ‘zit’ iedereen met elkaar ‘op Facebook’. Niet altijd even positief trouwens hoor, dat gefacebook. Het geeft aanleiding tot een hoop geroddel en bemoeizucht. En tegen de tijd dat er zelfs ontslagen vallen omdat mensen zich negatief over hun baas uitlaten op Facebook, weet je zeker dat dit sociale medium niet meer weg te denken is uit onze realiteit van alledag...

‘Old skool’
Al vind ik mezelf best hip, ik ben natuurlijk wel een ‘ouwetje’ uit de jaren ’70. Wij luisterden op onze walkman naar cassettebandjes, bekeken onze favoriete series op VHS-videobanden en speelden Pacman op een Atari spelcomputer! Ik herinner me de eerste keer dat we tijdens mijn studietijd in Antwerpen een grote opdracht in de bibliotheek mochten uitwerken met de hulp van het internet. Daar zaten we dan, achter de hooguit twintig computers die onze school rijk was, een beetje onwennig te surfen op de golven van het world wide web. Je voelde dat het een enorme vlucht zou gaan nemen, maar je kon je er onmogelijk iets concreets bij voorstellen.

Jongeren ♥ social media
Met de jeugd van tegenwoordig is dat wel anders. Scholieren zijn niets meer zonder mobiele telefoon en social media. Ze maken hun huiswerk via internet terwijl ze muziek streamen, online gamen, facebooken en what’s appen. Docenten zouden dus in de online-ontwikkelingen mee moeten gaan, maar nog geen 15% weet er raad mee, las ik in een blog van Claartje Visser op contentgirls.nl. Gelukkig zijn er ook docenten die wél met hun tijd meegaan en de mobiele telefoon en social media zo goed mogelijk in de lessen proberen te verwerken, getuige de lijst van mogelijke toepassingen van social media in het onderwijs.

Social media voor slimme zaken
Maar niet alleen privé zijn we non stop met social media en internet in de weer. Ook zakelijk gezien snappen steeds meer bedrijven dat ze deze boot niet mogen missen. Jezelf laten zien via social media werpt nu eenmaal zijn vruchten af. Marketing- en reclamebureaus houden braaf de aantallen volgers van de verschillende social media in het oog om in te schatten op welk paard ze voor hun volgende campagne het best kunnen wedden. Ieder zichzelf respecterend bedrijf heeft minstens één ‘dedicated’ functionaris in dienst voor social media. Organisaties profileren zich al lang niet meer alleen via hun website, maar laten zich ook zien via Facebook, putten uit hun LinkedIn-netwerk voor goede mensen en Twitteren er lustig op los. Ze sturen hun medewerkers naar drukbezochte en duurbetaalde trainingen over slim gebruik van deze nieuwe communicatiemiddelen. Doe je zakelijk niet mee met de social mediahype, dan lig je er gewoon uit. Grote organisaties als Deloitte hebben zelfs een complete social media policy. “Want,” concludeert Deloitte bestuurslid Cees de Boer in de Deloitter Social Media Special van maart 2012 “wie over tien jaar niet via social media communiceert, kan het zakelijk wel vergeten!” . Om eerlijk te zijn: tien jaar lijkt mij nog rijkelijk lang…

Práten?! Wat is dat?
Social media zijn snel inzetbaar, absoluut van deze tijd en nuttig. En vooral: ze zijn overal! Maar wat is er gebeurd met de goeie ouwe échte communicatie? Met gewoon eens tegenover elkaar gaan zitten voor een gesprek van mens tot mens? Geen Skype, geen mediahype, gewoon praten. Doen we dat nog? Wordt het als leuk en nuttig ervaren? Of is het een gepasseerd station?

Privé praten
In privésituaties blijft het ouwe trouwe gesprek tot op heden volgens mij onmisbaar. Ja, mijn moeder verbaasde laatst vriend en vijand door me ineens via Skype te benaderen (om te vertellen dat ze ziek én besmettelijk was en dus maar niet langskwam), maar gelukkig bestaan er in mijn leven ook nog talloze moeder-zoongesprekken over waarom de lucht blauw is, tête-à-têtes met mijn lief, bijkletsavonden met vriendinnen in de kroeg en lunchafspraken op doordeweekse dagen met boeiende oud-collega’s. Gelukkig, dat soort dingen doen we dus óók nog. Sterker nog, we genieten ervan (tenminste, ik wel!).

Zakelijk contact
En zakelijk? Ach, ik heb vandaag al heel wat mails verstuurd en ontvangen, kreeg net een verzoek om aan het online ledenplatform van de FNV deel te nemen en ben zo ongeveer vergroeid met mijn smartphone. Bij veel opdrachtgevers zie ik de neiging toenemen om gesprekken via telefoon, Skype of mail af te doen. Ze sturen hun werknemers digitale vergaderverzoeken en salarisstrookjes en debatteren online met hun achterban. Er schijnen tegenwoordig zelfs ‘chatcoaches’ te bestaan, een webapplicatie voor online werkgerelateerde coaching. Hoe handig, dat Nieuwe Werken…
Maar… soms vinden er ook nog echte gesprekken plaats. Live. Van de ene mens tot de andere. Want, zo lees ik in een interessante discussie op een forum op LinkedIn: “real-life gesprekken zijn altijd nog krachtiger dan online gesprekken”, en in De Deloitter: “Offline en online communicatie moeten een partnership zijn. We moeten via social media én in real life met onze klanten communiceren.” “Juist. En met onze collega’s, opdrachtgevers, vrienden en familieleden ook,” denk ik er dan achteraan.

Conclusie
Het eindsignaal van de wedstrijd klinkt. Wie wint? Mijn conclusie: neem de ‘best of both worlds’. Geniet van alle mogelijkheden die internet en social media bieden. Combineer ze tot een perfecte communicatiemix. Zowel thuis als op het werk. Vraag je steeds af wat je doel en je doelgroep zijn en bepaal vervolgens het juiste middel of de ideale combinatie van middelen. Leef je uit, word trending topic! Maar onderschat één ding nooit: de kracht van écht contact tussen mensen. Daar kunnen alle mogelijkheden van social media nog steeds niet tegenop. Laat een opdrachtgever dus maar aan de glinstering in je ogen zien dat je een opmerking niet serieus meende. Leg even je hand op de schouder van een collega die een rotdag heeft. Haal met een oprecht geïnteresseerde houding het beste uit een diepte-interview.
Ik fluit de wedstrijd tussen inter- en outernet voorlopig graag af bij een boeiend gelijkspel. Wat jij?